مقایسه رنگ نیتروسلولز (فوری) و پلی‌اورتان | راهنمای انتخاب و خرید

چرا «انتخاب رنگ» از خودِ رنگ‌کاری مهم‌تر است؟

اگر تا امروز بین رنگ نیتروسلولز فوری یا کیلر فوری و رنگ پلی‌اورتان چوب مردد مانده‌اید، تنها نیستید. اغلب کاربران دقیقاً همین دغدغه را دارند:
«کدام رنگ هم زیبا دربیاید، هم دوام داشته باشد، هم اجرای آن دردسر کمتری داشته باشد؟»

واقعیت این است که خیلی از شکست‌های پروژه‌های رنگ چوب و MDF از رنگ بد نیست؛ از انتخاب نادرست برای شرایط استفاده است. رنگی که برای یک ویترین دکوراتیو عالی است، ممکن است برای کابینت آشپزخانه خیلی زود کدر شود یا آسیب ببیند. از طرف دیگر، رنگی که برای محیط پرتردد فوق‌العاده است، اگر بدون مهارت و شرایط مناسب اجرا شود می‌تواند پوست‌پرتقالی، شره‌دار یا پر از حباب شود.

در این راهنمای جامع دیجی‌رنگ، به‌صورت کامل و کاربردی سراغ مقایسه رنگ نیتروسلولز (فوری) و پلی‌اورتان می‌رویم: از کیفیت نهایی تا سرعت خشک‌ شدن، از مقاومت و دوام تا سهولت اجرا و قیمت مواد اولیه؛ و مهم‌تر از همه: کجا نیترو بهتر است و کجا پلی‌اورتان؟

پیشنهاد مطالعه: آشنایی با ویژگی‌های رنگ پلی‌یورتان؛ راهنمای خرید، قیمت، اجرا و مقایسه کامل

رنگ نیتروسلولز فوری یا کیلر فوری چیست؟

نیتروسلولز (در بازار با عنوان رنگ فوری/کیلر فوری) یک پوشش تبخیری است؛ یعنی «سفت‌شدن» آن عمدتاً با تبخیر حلال انجام می‌شود، نه با واکنش شیمیایی دو جزئی. همین موضوع باعث می‌شود لایه‌ها به‌خوبی در هم «ذوب» شوند و تعمیرپذیری آن بالا باشد.

ویژگی های رنگ نیتروسلولزی

• خشک شدن سریع و امکان اجرای چند دست در یک روز
• براقیت و شفافیت خوب (خصوصاً در کیلر فوری)
• تعمیرپذیری بالا (coats در هم می‌نشیند)
• اجرای ساده‌تر نسبت به سیستم‌های دو جزئی
• حساسیت بیشتر به شرایط محیطی (رطوبت/گردوغبار) و مواد شوینده

مزایای رنگ نیتروسلولزی

1) سرعت خشک‌ شدن

مهم‌ترین مزیت نیترو، سرعت خشک‌ شدن است. برای کارگاه‌هایی که زمان تحویل اهمیت دارد، این مزیت تعیین‌کننده است. منابع مقایسه‌ای نیز روی «خشک شدن سریع لاک/نیترو در برابر پلی‌اورتان» تاکید دارند.

2) سهولت اجرا و ترمیم

نیترو عموماً برای اجرای لایه‌های متعدد و «پرداخت‌کاری» مناسب است و اگر خط و خش سطحی ایجاد شود، ترمیم آن نسبتاً کم‌هزینه‌تر و ساده‌تر است.

3) جلوه ظاهری و حس طبیعی روی چوب

برای برخی پروژه‌های دکوراتیو، نیترو می‌تواند حس «سبک‌تر و طبیعی‌تر» بدهد و پرداخت‌کاری آن (پولیش/راب‌اوت) برای رسیدن به سطح خیلی براق محبوب است.

پیشنهاد مطالعه: تفاوت رنگ پایه آب و پایه حلال چیست؟ راهنمای انتخاب رنگ مناسب برای دیوار، چوب، فلز و آشپزخانه

معایب رنگ نیتروسلولزی

1) مقاومت و دوام پایین‌تر در برابر رطوبت و مواد شوینده

در مقایسه با پلی‌اورتان، رنگ‌های فوری معمولاً دوام و مقاومت کمتری دارند و در شرایط مرطوب یا پرتردد زودتر آسیب می‌بینند.

2) چالش‌های رایج اجرا: سفیدک، حباب، پوست‌پرتقالی

در محیط مرطوب، امکان ایجاد حباب یا افت کیفیت وجود دارد و معمولاً کنترل تهویه و رطوبت اهمیت زیادی دارد.

3) VOC، بو و ایمنی

نیترو و تینرهای فوری معمولاً بوی تند و VOC بالاتری دارند؛ رعایت تهویه، ماسک و ایمنی ضروری است.

کاربردهای رنگ نیتروسلولز

کاربردهای رنگ نیتروسلولز معمولاً در پروژه‌هایی است که:

• سطح کمتر در معرض آب و شوینده است
• پروژه دکوراتیو یا کم‌مصرف است
• سرعت تحویل و گردش تولید مهم است

نمونه‌های رایج:

• ویترین و دکور چوبی داخلی
• مبلمان سبک و کم‌مصرف
• اجزای تزئینی و کارهای نمایشی
• برخی لایه‌های زیرکار و پرداخت سریع (با توجه به سیستم رنگ)

پیشنهاد مطالعه: راهنمای رنگ‌های با خشک‌کن (هاردنر) | نسبت ترکیب، خشک شدن و عیب‌یابی

سیلر چیست و چرا قبل از رنگ و کیلر اهمیت دارد؟

اگر در پروژه‌های چوب و MDF هدف‌تان کیفیت نهایی بالا و سطحی کاملاً یکدست است، سیلر یکی از مهم‌ترین مراحل زیرکار محسوب می‌شود. سیلر (Sealer) در واقع یک لایه آستر/زیرکار است که قبل از رنگ یا کیلر اجرا می‌شود تا خلل‌وفرج چوب را تا حد زیادی پر کند و جذب سطح را یکنواخت‌تر کند. نتیجه این کار، سطحی صاف‌تر، تمیزتر و حرفه‌ای‌تر است؛ به‌خصوص زمانی که قرار است روی کار رنگ نیتروسلولز فوری یا کیلر فوری یا حتی سیستم‌های مقاوم‌تر مثل پلی‌اورتان اجرا شود.

سیلر چه کارهایی انجام می‌دهد؟

• یکنواخت کردن جذب رنگ و کیلر: چوب‌های طبیعی جذب متفاوتی دارند و اگر سیلر نزنید، احتمال لکه‌لکه شدن یا تفاوت براقیت در نقاط مختلف بالا می‌رود.
• پر کردن منافذ و کاهش زبری سطح: سیلر مثل یک لایه میانی عمل می‌کند و سطح را برای رسیدن به فینیش بهتر آماده می‌کند.
• افزایش چسبندگی لایه‌های بعدی: مخصوصاً در رنگ‌هایی که اجرای چند لایه دارند، سیلر به نشست بهتر لایه‌های بعدی کمک می‌کند.
• کاهش مصرف رنگ/کیلر: وقتی سطح کمتر جذب کند، مصرف مواد پایین‌تر می‌آید و کنترل خروجی راحت‌تر می‌شود.

سیلر با کیلر چه تفاوتی دارد؟

یک اشتباه رایج این است که سیلر و کیلر را یکی بدانیم.

• سیلر زیرکار است و هدفش «آماده‌سازی سطح» است.
• کیلر لایه نهایی است و هدفش «براقیت و محافظت» است.
  به زبان ساده: سیلر زیرسازی می‌کند، کیلر ظاهر نهایی را می‌سازد.

نکته اجرایی مهم (برای نتیجه حرفه‌ای)

بعد از اجرای سیلر و خشک شدن، معمولاً یک مرحله سنباده نرم (مثلاً گریت 320 تا 400) انجام می‌شود تا سطح کاملاً صاف و مخملی شود؛ سپس رنگ یا کیلر نهایی اجرا می‌گردد. این مرحله همان چیزی است که تفاوت بین یک کار معمولی و یک کار تمیز و حرفه‌ای را رقم می‌زند. اگر در پروژه‌تان بین نیتروسلولز (فوری) و پلی‌اورتان مردد هستید، توجه به سیلر و کیفیت زیرکار کمک می‌کند خروجی نهایی در هر دو سیستم بهتر، یکنواخت‌تر و کم‌ریسک‌تر شود.

رنگ پلی‌اورتان چوب چیست؟

پلی‌اورتان (PU) معمولاً یک سیستم دو جزئی است (رنگ/رزین + هاردنر) و بعد از اجرا کیور می‌شود؛ یعنی واکنش شیمیایی باعث شکل‌گیری لایه‌ای سخت‌تر و محافظ‌تر می‌شود. نتیجه این است که PU اغلب در برابر رطوبت، مواد شیمیایی و سایش مقاوم‌تر است و برای محیط‌های پرتردد توصیه می‌شود.

برخی برندهای رنگ پلی‌اورتان در دیجی‌رنگ: تانیل، گنج و آروماتیک

وقتی کاربر برای خرید رنگ پلی یورتان وارد دیجی‌رنگ می‌شود، معمولاً یک هدف مشخص دارد: «خروجی تمیز و حرفه‌ای» با مقاومت و دوام بالا روی چوب و MDF. در بازار ایران چند برند پلی‌اورتان بیشتر از بقیه روی زبان اهل‌کار است و دقیقاً به همین دلیل در دیجی‌رنگ هم پرتقاضا هستند: تانیل، گنج، پارس اشن و آروماتیک.

• تانیل گزینه‌ای است که خیلی‌ها برای پروژه‌های جدی سراغش می‌روند، چون وقتی بحث کیفیت نهایی و یکنواختی سطح مطرح باشد، عملکرد قابل اتکایی دارد. اگر دنبال پوششی هستید که در اجرای درست، خواب رنگ مرتب‌تری بدهد، سطح نهایی تمیزتر شود و برای سفارش‌هایی که «حاشیه» نمی‌پذیرند (مثل کابینت، درب و مصنوعات MDF) نتیجه قابل پیش‌بینی‌تری تحویل بدهد، تانیل انتخاب مطمئن‌تری است. برای همین در بسیاری از پروژه‌های عمومی و پرتکرار، طبیعی است که خرید رنگ تانیل به انتخاب اول تبدیل شود.
• گنج معمولاً جایی خودش را نشان می‌دهد که علاوه بر کیفیت، تیراژ و مدیریت هزینه هم مهم باشد؛ یعنی همان سناریوی کارگاه‌ها و تولیدی‌ها. اما یک مزیت مهم دیگر هم دارد که تصمیم‌گیری را برای کاربر ساده‌تر می‌کند: کالیته رنگ گنج. وقتی پروژه نیاز به هماهنگی دقیق با دکور، رنگ چوب، یا سفارش مشتری دارد، داشتن یک کالیته قابل اتکا و تنوع تونالیته‌ها کمک می‌کند انتخاب رنگ دقیق‌تر انجام شود و ریسک اختلاف رنگ در خروجی نهایی کمتر شود—مزیتی که در عمل، هم زمان را کوتاه‌تر می‌کند و هم نتیجه را قابل کنترل‌تر.
• آروماتیک هم در بین برندهای پلی‌اورتان جایگاه خودش را دارد و برای کاربرانی جذاب است که علاوه بر دوام، می‌خواهند گزینه‌های بیشتری را از نظر نوع سیستم و فینیش نهایی بررسی کنند و دست‌شان برای انتخاب بازتر باشد.

پیشنهاد مطالعه: بهترین برندهای رنگ پلی یورتان ایران | کدوم واقعاً ارزش خرید داره؟

جدول مقایسه رنگ نیتروسلولز و پلی‌اورتان

این جدول دقیقاً بر محور «کیفیت نهایی، سرعت خشک‌ شدن، مقاومت و دوام، سهولت اجرا، قیمت مواد اولیه» تنظیم شده است.

معیار	رنگ نیتروسلولز فوری / کیلر فوری	رنگ پلی‌اورتان چوب
کیفیت نهایی	براق و جذاب، اما لایه معمولاً نازک‌تر	حرفه‌ای‌تر، محافظ‌تر، یکنواخت‌تر
سرعت خشک‌ شدن	بسیار سریع	کندتر (نیازمند صبر و کنترل شرایط)
مقاومت و دوام	پایین‌تر در برابر رطوبت/شوینده/سایش	بسیار بالا در برابر رطوبت، سایش و بسیاری مواد
سهولت اجرا	ساده‌تر، مناسب کارهای سریع	نیازمند دقت در نسبت اختلاط، زمان و مهارت
قیمت مواد اولیه	معمولاً پایین‌تر	معمولاً بالاتر (اما عمر مفید بیشتر)
ترمیم‌پذیری	آسان‌تر	سخت‌تر (اغلب نیاز به سنباده و اجرای مجدد)
پیشنهاد مصرف	دکوراتیو/کم‌مصرف/تحویل سریع	کابینت/سطوح پرتردد/کیفیت بلندمدت

پیشنهاد مطالعه: تفاوت نیم پلی‌استر و پلی‌استر: کدام پوشش چوبی بهتر است؟

کجا نیترو بهتر است و کجا پلی‌اورتان؟

این بخش همان «جمع‌بندی تصمیم‌ساز» برای کاربر است:

نیتروسلولز بهتر است اگر…

• پروژه دکوراتیو است و تماس با آب/شوینده کم است
• زمان تحویل اهمیت دارد و می‌خواهید چند لایه را سریع اجرا کنید
• می‌خواهید تعمیرهای کوچک را ساده‌تر انجام دهید
• هزینه اولیه باید پایین‌تر باشد

پلی‌اورتان بهتر است اگر…

• سطح در معرض رطوبت، بخار، سایش یا استفاده روزمره است
• «کیفیت نهایی» و دوام چندساله برایتان اولویت دارد
• می‌خواهید محصول نهایی حس حرفه‌ای‌تری داشته باشد
• پروژه کابینت، میز ناهارخوری، کانتر، درب و فضاهای پرتردد است

اگر در مورد نحوه ی اجرای پلی یورتان روی چوب و کابینت به اطلاعات بیشتری احتیاج دارید مطالعه ی مقاله ی رنگ پلی اورتان کابینت | راهنمای خرید، قیمت و اجرای حرفه‌ای روی چوب به شما توصیه میشود.

جمع‌بندی دیجی‌رنگ و دعوت به خرید

اگر بخواهیم خیلی شفاف نتیجه بگیریم:

• برای پروژه‌های کم‌مصرف، دکوراتیو و زمان‌محور، رنگ نیتروسلولز فوری یا کیلر فوری هنوز هم انتخاب رایجی است.
• برای پروژه‌های پرتردد، مرطوب و حرفه‌ای، رنگ پلی‌اورتان چوب معمولاً بهترین تصمیم است.

در فروشگاه دیجی‌رنگ شما می‌توانید با توجه به نیاز پروژه، گزینه مناسب را سریع انتخاب کنید:

• اگر هدف‌تان کیفیت و دوام است: خرید رنگ پلی یورتان
• اگر برند مدنظر شما تانیل است: خرید رنگ تانیل
• اگر می‌خواهید سریع و مطمئن تهیه کنید: خرید آنلاین رنگ پلی یورتان
  و در کنار آن، برای پروژه‌های سریع و اقتصادی هم می‌توانید سراغ رنگ نیتروسلولز فوری یا کیلر فوری بروید.

اگر در مورد نحوه ی اجرای رنگ پلی یورتان روی فلزات صنعتی سوال یدارید مطالعه ی مقاله ی مشخصات و نحوه اجرای رنگ پلی‌یورتان برای فلزات صنعتی به شما توصیه میشود.

سوالات متداول